📅 PUBLISHED IN 2022 Recent Empirical Study 📍 Multi-State Landscape (8 States/UTs)

Subtropical & Temperate Forest Belt, Meghalaya & Arunachal Pradesh • Arunachal Pradesh, Meghalaya, Assam, Sikkim, Nagaland, Manipur, Mizoram, Tripura • North-East India & Eastern Himalaya

#Climate & Carbon #Remote Sensing #Forest Ecology #Agroforestry

🧭 HOW TO READ THIS DISPATCH — MODES, SCIENTIST'S LENS & VERIFIED CLAIMS Designed for effortless public reading and full scientific auditability

1. Choose Reading Time

Select ☕ Chai (3 min) for a clear, jargon-free public overview, 🍱 Tiffin (5 min) for analytical context and field methods, or 🍛 Thaali (10 min) for the full academic treatise.

2. Scientist's Lens (🔬)

The Scientist's Lens button is highlighted in Chai for one-click exploration and automatically turns ON in Thaali. When active, it color-codes every sentence by how the claim was established.

3. Epistemic Claim Badges

[✓] OBSERVED direct measurement • [~] ASSOCIATION statistical correlation • [⚡] CAUSAL tested mechanism • [⚙] MODELLED projection. Click any [CLM-001] link to jump to its exact page/table in the Evidence tab.

Switch Language (ଓଡ଼ିଆ)

📘 STUDY GLOSSARY (5 KEY TERMS) Paper-Specific Scientific Terminology Aids for This Study

Click to expand key concepts & CSTT triads ▾

Carbon Sequestration CSTT-ENV-1104-OR

କାର୍ବନ ସିକ୍ୱେଷ୍ଟ୍ରେସନ (Carbon Prachhadan)

ଜୀବନ୍ତ ଜଙ୍ଗଲ ବାୟୋମାସ୍, ମୂଳ ଏବଂ ଭୂତଳ ତଳେ ମାଟି ଅବସ୍ଥିତି ମଧ୍ୟରେ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଗଚ୍ଛିତ ଓ ସଂରକ୍ଷଣ ।

Above-Ground Biomass (AGB) CSTT-FOREST-0218-OR

ଭୂମି ଉପରେ ଥିବା ଜୈବିକ ବସ୍ତୁ (AGB) (Bhoomi-Upari Jaivabhar)

ଜଙ୍ଗଲ ପୃଷ୍ଠ ଉପରେ ଥିବା ଜୀବନ୍ତ ଉଦ୍ଭିଦର ମୋଟ ଶୁଖିଲା ଓଜନ ହେକ୍ଟର ପିଛା ଗଛ, ଶାଖା, ଛାତି ଏବଂ ପତ୍ରପତ୍ର

Soil Organic Carbon (SOC) CSTT-SOIL-0409-OR

ମୃତ୍ତିକା ଜୈବିକ କାର୍ବନ (SOC) (Mrida Karbanik Carbon)

ମାଟି ଗଭୀରତା ମଧ୍ୟରେ ବିସର୍ଜନ ହେଉଥିବା ପନିପରିବା ବର୍ଜ୍ୟବସ୍ତୁ, ମାଇକ୍ରୋବାୟଲ ହ୍ୟୁମସ୍ ଏବଂ ଖଣିଜ ମୃତ୍ତିକା ସ୍ତର ଭିତରେ ରଖାଯାଇଥିବା କାର୍ବନ ।

Shifting Cultivation (Jhum) CSTT-AGRI-0315-OR

ପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ ଚାଷ (ଜମ୍) (Jhum Krishi)

ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ଭାରତରେ ପାରମ୍ପରିକ ପାହାଡ଼ ଚାଷ, ଯେଉଁଠାରେ ଜଙ୍ଗଲ ଜମିକୁ ଖାଲି କରାଯାଇ ଅଳ୍ପ ସମୟ ପାଇଁ ଚାଷ କରାଯାଏ ଏବଂ ପୁନଃନିର୍ମାଣ କରିବା ଲାଗି ବଳକା ପଡ଼ିଯାଏ ।

Spectral Vegetation Index CSTT-RS-0112-OR

ସ୍ପେକ୍ଟ୍ରାଲ ପନିପରିବା ସୂଚକାଙ୍କ (Varnakramiya Vanaspati Soochkank)

କମ୍ବଳ ସବୁଜତା ଏବଂ ବାୟୋମାସ୍ ମଡେଲ କରିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ଅପ୍ଟିକାଲ ସାଟେଲାଇଟ୍ ପ୍ରତିଫଳନ ଅନୁପାତ, ଯାହା ଘନ ବହୁସ୍ତରୀୟ ବର୍ଷା ଜଙ୍ଗଲରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇପାରେ ।

CHOOSE YOUR READING DEPTH • ADVANCE AS YOU READ ☕ Chai: 3 min → 🍱 Tiffin: 5 min → 🍛 Thaali: 10 min (🔬 Lens Auto-On)

READING MODE I • ☕ CHAI (QUICK PUBLIC ESSENCE) ⏱️ 3 MIN READ • PUBLISHED 2022

ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ଭାରତର ଜଙ୍ଗଲଗୁଡ଼ିକ କିପରି କାର୍ବନକୁ ବନ୍ଦ କରିଦିଏ

ସାଟେଲାଇଟ ଚିତ୍ର ଏବଂ ୭ଟି ରାଜ୍ୟର ଭୂମିର ଛବିକୁ ମିଶାଇ କେଉଁ ଅଞ୍ଚଳରେ ସର୍ବାଧିକ କାର୍ବନ ଗଚ୍ଛିତ ରହିଛି ତାହା ଜଣାପଡ଼ୁଛି ।

Key Takeaway: ଉତ୍ତର ପୂର୍ବାଞ୍ଚଳ ଭାରତର ଏକ ବହୁ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ଦଳ ଜଙ୍ଗଲ, ବାଉଁଶ ବ୍ରେକ, କୃଷିଜଙ୍ଗଲ ଏବଂ ପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ ଚାଷ ଜମିରେ ବୃକ୍ଷ ଓ ମାଟିର କାର୍ବନ ମାନଚିତ୍ର ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିଲେ । ଏହା ଦର୍ଶାଇଥିଲା ଯେ ଘନ ଉପତ୍ୟକା ତଥା ମତ୍ତମ ବନଗୁଡ଼ିକ ସର୍ବାଧିକ କାର୍ବନ୍ ଷ୍ଟକ୍ ରଖିଥାଏ।

ଗବେଷଣାରୁ ମିଳିଲା କ'ଣ

[✓] OBSERVED ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ଭାରତର ସାତଟି ରାଜ୍ୟ ଏବଂ ଶିଖ୍କିମ୍ ଭାରତ-ବର୍ମା ଓ ପୂର୍ବ ହିମାଳୟର ଜୈବ ବିବିଧତାର ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ଥାନ । [✓] OBSERVED ଅରୁଣାଚଳ ପ୍ରଦେଶ, ମିଜୋରାମ, ମଣିପୁର, ମେଘାଳୟ, ନାଗାଲାଣ୍ଡ, ତ୍ରିପୁରା ଏବଂ ଆସାମରେ ଘନ କୁହୁଡ଼ିର ସ୍ଥାନ ଓ ପ୍ରବଳ ମୌସୁମୀ ବର୍ଷା ଯୋଗୁଁ ଘନ ତାପମାତ୍ରାରେ ପତଳା ସବୁଦିନିଆ ଆଖୁ, ଉପ-ତାପମଣ୍ଡଳୀୀୟ ପାୟନ୍ ଏବଂ ପର୍ବତର ଉଷ୍ଣ ବୃକ୍ଷ ଜଙ୍ଗଲରେ ବସବାସ କରିଥାଏ । [✓] OBSERVED ଏହା ସହିତ ପାରମ୍ପରିକ ପରିବହନ ଚାଷ (ଲୋକାଲ ଭାବରେ ଜମ୍) ଗ୍ରାମୀଣ ପର୍ବତ ଜୀବିକାକୁ ସମର୍ଥନ କରିଥାଏ, କିନ୍ତୁ ପନ୍ଦର ବର୍ଷରୁ ତିନି କିମ୍ବା ଚାରି ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅବସାଦ ଚକ୍ର ହ୍ରାସ କରିବା ଯୋଗୁଁ ମାଟିର କ୍ଷୟକ୍ଷତି ଏବଂ କାର୍ବନ ନଷ୍ଟ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ ହୋଇଛି । [✓] OBSERVED ବିଭିନ୍ନ ଭୂମିର ବ୍ୟବହାରରେ କେତେ କାର୍ବନ ରହିଛି ତାହା ମାପିବା ପାଇଁ, ନେରେଷ୍ଟ, ମିଜୋରାମ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ, ଆସାମ ବିଶ୍ବବିଦ୍ୟାଳୟରେ, ତ୍ରିପୁରା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ଯାଳୟରେ, ମଣିପୁର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ , ସିକ୍କିମ ବିଶ୍ୱବିଧାରେ, ନେହୁ ଏବଂ ରେନ୍ ଫରେଷ୍ଟ ରିସର୍ଚ୍ଚ ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ ପକ୍ଷରୁ ୨୫୦ ମିଟରରୁ ୨୫୦ ମିটার ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସ୍ଥାୟୀ ପ୍ଲଟ୍ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଛି । (250)

[✓] OBSERVED ପ୍ରତ୍ୟେକ ସ୍ଥାନରେ ଗବେଷକମାନେ ଗଛର ତଣ୍ଟି ଆକାର, କମ୍ବଳ ଉଚ୍ଚତା, ଘାସିବାଣୀ ବସ୍ତୁ ଏବଂ ଚାରିଟି ୦.୧ ହେକ୍ଟର ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗରେ ଥିବା ବହୁ ଗଭୀର ମାଟିର କୋର୍ଡକୁ ମାଇଲ କରିଥିଲେ। (0.1) [↗] MODELLED ଏହି ଫଳାଫଳରୁ ଜଣାପଡିଛି ଯେ, ଜଙ୍ଗଲଗୁଡ଼ିକରେ ଜୀବନ୍ତ ବୃକ୍ଷର ବାୟୋମାସ୍ ଏବଂ ଗଭୀର ମାଟି ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଜୈବିକ କାର୍ବନ୍ର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଭଣ୍ଡାର ରହିଛି।

କାହିଁକି ଏହା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ଅଧ୍ୟୟନ ସୀମା

[≈] ASSOCIATION ବିଶେଷକରି ଯେତେବେଳେ ପାହାଡ଼ର ସମ୍ପ୍ରଦାୟମାନେ ଅଳ୍ପ ଚକ୍ର ବିଶିଷ୍ଟ ଜମ୍ମରୁ ବହୁସ୍ତରୀୟ ସ୍ୱଦେଶୀ କୃଷି-ଅରଣ୍ୟକୁ ଗତି କରୁଛନ୍ତି, ଯେପରିକି ଆଲଡ ଆଧାରିତ ଚାଷ, ଘର ବଗିଚା ଏବଂ ବାଉଁଶ ଗଛ ପଲିକଚେତନ ଅଞ୍ଚଳ, ମାଟିର କାର୍ବନ୍ କ୍ରମାଗତ ଭାବରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥାଏ। [i] CONTEXT ତେବେ କେବଳ ଅପ୍ଟିକାଲ ସାଟେଲାଇଟ୍ ସେନସର ଘନ ବହୁସ୍ତରୀୟ କାନପୋ ଉପରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇପାରନ୍ତି ଏବଂ ଭାରୀ ମୌସୁମୀ ମେଘ ଆବରଣ ସହିତ ସଂଘର୍ଷ କରିପାରନ୍ତି, ଅର୍ଥାତ୍ ଅଚଳ ହୋଇଥିବା ଅବକ୍ଷୟ ବିନା ରାଜ୍ୟ ଜଳବାୟୁ ହିସାବ ପାଇଁ ସ୍ଥାନୀୟ ଭୂମି ଯାଞ୍ଚ ପ୍ଲଟଗୁଡିକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ । [✓] OBSERVED ପରିବେଶ ଏବଂ ନିରନ୍ତରତା ସୂଚକାଙ୍କ (୨୦୨୨) ରେ ପ୍ରକାଶିତ ଏହି ଗବେଷଣା ସ୍ଥାନୀୟ ସଂରକ୍ଷଣ ଓ ଗ୍ରାମୀଣ ନୀତିକୁ ମାର୍ଗଦର୍ଶନ କରିବା ପାଇଁ ଅରୁଣାଚଳ ପ୍ରଦେଶ, ଆସାମ, ମିଜୋରାମରୁ ଯାଞ୍ଚଯୋଗ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ର ପ୍ରମାଣ ପ୍ରଦାନ କରେ । (2022)

COMPLETED MODE I (☕ CHAI • 3 MIN READ)

ଅଧିକ ବିସ୍ତୃତ ବିଶ୍ଳେଷଣ ପାଇଁ ଆଗକୁ ବଢ଼ନ୍ତୁ: 🍱 ଟିଫିନ୍ (10 min) →

ବିସ୍ତୃତ ବିଶ୍ଳେଷଣ ଓ ପଦ୍ଧତି (10 min)

READING MODE II • 🍱 TIFFIN (IN-DEPTH ANALYTICAL FEATURE) ⏱️ 5 MIN READ • PUBLISHED 2022

ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ଭାରତର ସବୁଜ ଫୁସଫୁସର ମାନଚିତ୍ର ପ୍ରସ୍ତୁତ: ଉପଗ୍ରହ ଏବଂ ଭୂମିର କାର୍ବନ ତାଲିକା

କିପରି ସ୍ଥାୟୀ ନମୁନା ପ୍ଲଟ୍ ଏବଂ ରିମୋଟ ସେନ୍ସିଂ ଭୂମି ଉପର ଭାଗରେ ଥିବା ବାୟୋମାସ୍ ଓ ମାଟିର ଜୈବିକ କାର୍ବନକୁ ଘୋର ପର୍ବତୀୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ମାପିବା

Analytical Synthesis: ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବାଂଚଳ ଭାରତର ଆଠଟି ଅନୁଷ୍ଠାନର ଗବେଷକମାନେ 250 ମିଟର × 250 ମିଟର୍ ସ୍ଥାୟୀ ଜମିକୁ ସର୍ଭେ କରି ଏହାକୁ ଉପଗ୍ରହ ପନିପରିବା ସୂଚକାଙ୍କ ସହିତ ସଂଯୋଗ କରିଥିଲେ ।

ବିଷୟବସ୍ତୁ ଓ ବୈଜ୍ଞାନିକ ପ୍ରଶ୍ନ

[✓] OBSERVED 2022ରେ ଆର. ବୋର୍ଡୋଲୋଇଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱାଧୀନ ଗବେଷକମାନେ ପରିବେଶ ଏବଂ ନିରନ୍ତରତା ସୂଚକାଙ୍କରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅନୁସନ୍ଧାନ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ । ଏଥିରେ ଉତ୍ତର ପୂର୍ବାଞ୍ଚଳ ଭାରତର ବିଭିନ୍ନ ଭୂମି ବ୍ୟବହାର କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅନ୍ତରୀକ୍ଷ କାର୍ବନ ଷ୍ଟକ୍ ଓ କାର୍ବନର ସଂଯୋଗ ସମ୍ଭାବନାକୁ ମଡେଲିଂ କରିବା ପାଇଁ ଉପଗ୍ରହ ଆଧାରିତ ସମନ୍ୱିତ ପଦ୍ଧତିକୁ ପରୀକ୍ଷା କରାଯାଇଥିଲା । [CLM-001] [✓] OBSERVED ଅରୁଣାଚଳ ପ୍ରଦେଶ, ଆସାମ, ମିଜୋରାମ, ମେଘାଳୟ, ମଣିପୁର, ତ୍ରିପୁରା ଓ ସିକ୍କିମ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ପାପୁମପାରେ, ଆଇଜାଲ, କଚ୍ଚର, ଯୋରହାଟ ଏବଂ ପୂର୍ବ ଖସି ପାହାଡ଼ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏହି ଅଧ୍ୟୟନ ଦ୍ୱାରା ଭାରତୀୟ ପରିବେଶ ଓ ଗ୍ରାମୀଣ ଜ୍ଞାନରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବ୍ୟବଧାନ ପ୍ରତିଫଳିତ ହୋଇଛି । [CLM-001] [✓] OBSERVED ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ଭାରତର ସାତଟି ରାଜ୍ୟ ଏବଂ ଶିଖ୍କିମ୍ ଭାରତ-ବର୍ମା ଓ ପୂର୍ବ ହିମାଳୟର ଜୈବ ବିବିଧତାର ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ଥାନ । [CLM-001] [✓] OBSERVED ଅରୁଣାଚଳ ପ୍ରଦେଶ, ମିଜୋରାମ, ମଣିପୁର, ମେଘାଳୟ, ନାଗାଲାଣ୍ଡ, ତ୍ରିପୁରା ଏବଂ ଆସାମରେ ଘନ କୁହୁଡ଼ିର ସ୍ଥାନ ଓ ପ୍ରବଳ ମୌସୁମୀ ବର୍ଷା ଯୋଗୁଁ ଘନ ତାପମାତ୍ରାରେ ପତଳା ସବୁଦିନିଆ ଆଖୁ, ଉପ-ତାପମଣ୍ଡଳୀୀୟ ପାୟନ୍ ଏବଂ ପର୍ବତର ଉଷ୍ଣ ବୃକ୍ଷ ଜଙ୍ଗଲରେ ବସବାସ କରିଥାଏ । [CLM-001] [CLM-002]

କ୍ଷେତ୍ରର ପଦ୍ଧତି ଓ ମୁଖ୍ୟ ତଥ୍ୟ

[✓] OBSERVED ପ୍ରତ୍ୟେକ ସ୍ଥାନରେ ଗବେଷକମାନେ ଗଛର ତଣ୍ଟି ଆକାର, କମ୍ବଳ ଉଚ୍ଚତା, ଘାସିବାଣୀ ବସ୍ତୁ ଏବଂ ଚାରିଟି ୦.୧ ହେକ୍ଟର ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗରେ ଥିବା ବହୁ ଗଭୀର ମାଟିର କୋର୍ଡକୁ ମାଇଲ କରିଥିଲେ। (0.1) [CLM-003] [CLM-004] [↗] MODELLED ଏହି ଫଳାଫଳରୁ ଜଣାପଡିଛି ଯେ, ଜଙ୍ଗଲଗୁଡ଼ିକରେ ଜୀବନ୍ତ ବୃକ୍ଷର ବାୟୋମାସ୍ ଏବଂ ଗଭୀର ମାଟି ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଜୈବିକ କାର୍ବନ୍ର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଭଣ୍ଡାର ରହିଛି। [CLM-004] [CLM-005] [✓] OBSERVED କ୍ୱାଂଟିଟାଇଜେସନ୍ ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ ଦ୍ୱାରା ଦାବି CLM-003 କୁ ଆହୁରି ପ୍ରମାଣିତ କରାଯାଇଥିଲାଃ ମୋଟ ଇକୋସିଷ୍ଟମ୍ କାର୍ବନ୍ (TEC) କୁ ବିଭିନ୍ନ ମାଟିର ଗଭୀରତା ମଧ୍ୟରେ ବୀଜମାଳ ବାୟୋମାସ୍ କାର୍ବନର ସମୁଦାୟ (ପୃଷ୍ଠ ଉପର ଏବଂ ଭୂତଳ ତଳେ) ଓ ମୃତ୍ତିକା ଜୈବିକ କାର୍ବନ ଭାବରେ ପରିମାଣଭୁକ୍ତ କରାଯାଇଛି । [CLM-003] [↗] MODELLED ଏହି ବୀମାଭୁକ୍ତ କ୍ଷେତ୍ରର ସମସ୍ତ ଅଂଶରେ, ଦାବି CLM-004 ଦର୍ଶାଇଥିଲା ଯେ ଘନ ମଜବୁତ ଏବଂ ନଦୀବନ୍ଧିତ ସବୁଦିନିଆ ଜଙ୍ଗଲଗୁଡ଼ିକ ଖୋଲା ଅବକ୍ଷୟ ହୋଇଥିବା ଜଙ୍ଗଲରେ ଥିବା ଓ ସକ୍ରିୟ ପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ ଚାଷ (Jhum) ରେ ରହିଥିବା ତୁଳନାରେ ଭୂମି ଉପରେ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ବାୟୋମାସ ଏବଂ ମୋଟ କାର୍ବନ୍ ଘନତ୍ୱ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥିଲା। [CLM-004]

ଏହାର ପ୍ରଭାବ ଏବଂ ପଦ୍ଧତିଗତ ସୀମା

[≈] ASSOCIATION ବିଶେଷକରି ଯେତେବେଳେ ପାହାଡ଼ର ସମ୍ପ୍ରଦାୟମାନେ ଅଳ୍ପ ଚକ୍ର ବିଶିଷ୍ଟ ଜମ୍ମରୁ ବହୁସ୍ତରୀୟ ସ୍ୱଦେଶୀ କୃଷି-ଅରଣ୍ୟକୁ ଗତି କରୁଛନ୍ତି, ଯେପରିକି ଆଲଡ ଆଧାରିତ ଚାଷ, ଘର ବଗିଚା ଏବଂ ବାଉଁଶ ଗଛ ପଲିକଚେତନ ଅଞ୍ଚଳ, ମାଟିର କାର୍ବନ୍ କ୍ରମାଗତ ଭାବରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥାଏ। [CLM-005] [i] CONTEXT ଗୁରୁତ୍ବପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ, ଲେଖକମାନେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପଦ୍ଧତିଗତ ସତର୍କତା (CLM-006) ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେଃ ଉଚ୍ଚ କାନୋପି ବହୁସ୍ତରୀୟ ବର୍ଷା ଜଙ୍ଗଲରେ ଅପ୍ଟିକାଲ ଉପଗ୍ରହ ବୀଜିବାଦ ସୂଚକାଙ୍କଗୁଡିକ ସଙ୍କେତ ପୁର୍ଣତାକୁ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି ଏବଂ ଲଗାତାର ମୌସୁମୀ ମେଘ ଆଚ୍ଛାଦନ କରିଥାଏ (ଏହି ଅଧ୍ୟୟନର ପଦ୍ଧତିଗତ ସୀମିତତା ହେତୁ ଅତିରିକ୍ତ ଯାଞ୍ଚ ବିନା ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ କାରଣ ପ୍ରମାଣିତ ନୁହେଁ)। [CLM-006] [↗] MODELLED ବିଶେଷକରି ଯେତେବେଳେ ପାହାଡ଼ର ସମ୍ପ୍ରଦାୟମାନେ ଅଳ୍ପ ଚକ୍ର ବିଶିଷ୍ଟ ଜମ୍ମରୁ ବହୁସ୍ତରୀୟ ସ୍ୱଦେଶୀ କୃଷି-ଅରଣ୍ୟକୁ ଗତି କରୁଛନ୍ତି, ଯେପରିକି ଆଲଡ ଆଧାରିତ ଚାଷ, ଘର ବଗିଚା ଏବଂ ବାଉଁଶ ଗଛ ପଲିକଚେତନ ଅଞ୍ଚଳ, ମାଟିର କାର୍ବନ୍ କ୍ରମାଗତ ଭାବରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥାଏ। [CLM-004] [CLM-005] [↗] MODELLED ଏହି କ୍ଷେତ୍ରର ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣକୁ ସଂଶୋଧନ କରି ଦାବି CLM-005 ଦର୍ଶାଇଥିଲା ଯେ କିପରି ସ୍ୱଳ୍ପ ଚକ୍ରରେ ପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ ଚାଷ ଜମିଗୁଡ଼ିକୁ ସ୍ବଦେଶୀ ବୃକ୍ଷ ଆଧାରିତ କୃଷି ଜଙ୍ଗଲ ଏବଂ ପ୍ଲାଣ୍ଟେସନ୍ ସିଷ୍ଟମକୁ ରୂପାନ୍ତର କରିବା ଦ୍ୱାରା ମୃତ୍ତିକା ଜୈବିକ କାର୍ବନ ଧାରଣ ଓ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ସିକ୍ୱେଷ୍ଟ୍ରେସନ ଯଥେଷ୍ଟ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥାଏ । [CLM-004] [CLM-005] [↗] MODELLED ତେବେ କେବଳ ଅପ୍ଟିକାଲ ସାଟେଲାଇଟ୍ ସେନସର ଘଞ୍ଚ ବହୁସ୍ତରୀୟ କାନୋପୀ ଉପରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇପାରନ୍ତି ଏବଂ ଭାରୀ ମୌସୁମୀ ମେଘ ଆଚ୍ଛାଦନରେ ସଂଘର୍ଷ କରିପାରନ୍ତି, ଅର୍ଥାତ୍ ସ୍ଥାନୀୟ ଭୂମି ଯାଞ୍ଚ ପ୍ଲଟଗୁଡିକ ରାଜ୍ୟ ଜଳବାୟୁ ହିସାବ ପାଇଁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଟେ । [CLM-004] [CLM-005] [i] CONTEXT ଗୁରୁତ୍ବପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ, ଲେଖକମାନେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପଦ୍ଧତିଗତ ସତର୍କତା (CLM-006) ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେଃ ଉଚ୍ଚ କାନୋପି ବହୁସ୍ତରୀୟ ବର୍ଷା ଜଙ୍ଗଲରେ ଅପ୍ଟିକାଲ ଉପଗ୍ରହ ବୀଜିବାଦ ସୂଚକାଙ୍କଗୁଡିକ ସଙ୍କେତ ପୁର୍ଣତାକୁ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି ଏବଂ ଲଗାତାର ମୌସୁମୀ ମେଘ ଆଚ୍ଛାଦନ କରିଥାଏ (ଏହି ଅଧ୍ୟୟନର ପଦ୍ଧତିଗତ ସୀମିତତା ହେତୁ ଅତିରିକ୍ତ ଯାଞ୍ଚ ବିନା ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ କାରଣ ପ୍ରମାଣିତ ନୁହେଁ)। [CLM-006]

[↗] MODELLED ଅରୁଣାଚଳ ପ୍ରଦେଶ, ଆସାମ ଓ ମିଜୋରାମର ନାଗରିକ, ଶିକ୍ଷାବିତ୍ ଏବଂ ଜିଲ୍ଲା ପ୍ରଶାସକଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ତଥ୍ୟ ଶିକ୍ଷା ପତ୍ରିକା ଓ ବାସ୍ତବିକ ପରିଚ୍ଛେଦ ପରିଚାଳନା ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ବ୍ୟବଧାନକୁ ଦୂର କରୁଛି । [CLM-004] [CLM-005] [↗] MODELLED ଭାରତୀୟ ବନ ସର୍ଭେ (ଆଇଏସଏଫଆର) ଏବଂ ଭୁବନ ଇସ୍ରୋ ଏନଆର୍ଏସ୍ସି ଦ୍ୱାରା ଆୟୋଜିତ ସାର୍ବଜନୀନ ଡାଟା ସେଟ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ ଓ ସ୍ଥାନୀୟ ପ୍ରଶିକ୍ଷକମାନଙ୍କୁ ଏହି ଫଳାଫଳକୁ କ୍ରସ ରେଫରେନ୍ସ କରିବା ପାଇଁ ଅନୁମତି ଦେଇଥାଏ । [CLM-004] [CLM-005] [↗] MODELLED ଗବେଷଣାରେ ସାମୂହିକ କ୍ଷେତ୍ର ନମୁନା ସଂଗ୍ରହ ଏବଂ ଅଧ୍ୟୟନ ସୀମାବଦ୍ଧତାର ସ୍ୱଚ୍ଛ ରିପୋର୍ଟକୁ ମିଶାଇ ଭାରତରେ ପ୍ରମାଣ ଆଧାରିତ ପରିବେଶ ପ୍ରଶାସନ ପାଇଁ ଏକ ସ୍ଥାୟୀ ମାନ୍ୟତା ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ କରାଯାଇଛି । [CLM-004] [CLM-005] [↗] MODELLED ରାଜ୍ୟ ବିଭାଗୀୟ ବଜେଟକୁ ସ୍ଥାନିକ ଭାବେ ଯାଞ୍ଚ କରାଯାଇଥିବା କ୍ଷେତ୍ର ତଥ୍ୟ ସହିତ ସଂଯୁକ୍ତ କରିବା ଦ୍ୱାରା ସଂରକ୍ଷଣ ନିବେଶଗୁଡ଼ିକ ଯେଉଁ ଗାଁ ଏବଂ ବାସସ୍ଥାନରେ ଅଧିକ ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି, ସେହି ଗ୍ରାମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚିବ । [CLM-004] [CLM-005] [↗] MODELLED ଏହାଛଡା ସ୍ଥାନୀୟ ସମ୍ପ୍ରଦାୟକୁ ନିରୀକ୍ଷଣ ଏବଂ ବାସସ୍ଥାନ ପୁନଃସ୍ଥାପନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସକ୍ରିୟ ସହଯୋଗୀ ଭାବେ ସାମିଲ କରିବା ଦ୍ୱାରା ଭାରତର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷେତ୍ରରେ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ପରିବେଶ ପ୍ରତିରୋଧକ ଶକ୍ତି ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ । [CLM-004] [CLM-005] [↗] MODELLED ଏହି ଆଧାରରେ ଭବିଷ୍ୟତ ଲମ୍ବାଦିକ ସର୍ଭେ ହେବ ଏବଂ ଆଗାମୀ ଦଶନ୍ଧିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଓ ଭୂମି ବ୍ୟବହାରର ପରିବର୍ତନ କିପରି ଏଗୁଡ଼ିକର ଇକୋସିଷ୍ଟମକୁ ରୂପାନ୍ତରିତ କରିବ ତାହା ଅନୁସରଣ କରିବାରେ ସହାୟତା ମିଳିବ । [CLM-004] [CLM-005]

[i] CONTEXT ପଡୋଶୀ ଜିଲ୍ଲାଗୁଡ଼ିକରେ ବହୁ ଋତୁ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଜନଗଣନା ଶେଷ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ନୀତିଗତ ହସ୍ତକ୍ଷେପ ଅନୁକୂଳ, ସ୍ଥାନୀୟ ସ୍ତରରେ କଣ୍ଟାକ୍ଟିତ ଏବଂ ଅସ୍ପଷ୍ଟ ପ୍ରଦୂଷଣ ବିନା ମାପି ପ୍ରମାଣ ଉପରେ ଆଧାରିତ ରହିପାରିବ । [CLM-006] [↗] MODELLED ଏହି ସଂଶ୍ଳିଷ୍ଟତା ମୂଳ ଲେଖାରୁ ସମସ୍ତ ପରିମାଣର ମାପଦଣ୍ଡ ଏବଂ ପଦ୍ଧତିଗତ ସୀମାକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିଥାଏ ଯାହାଦ୍ୱାରା ପାଠକମାନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ପଷ୍ଟତାର ସହିତ ବିଜ୍ଞାନର ଆକଳନ କରିପାରିବେ । [CLM-004] [CLM-005]

COMPLETED MODE II (🍱 TIFFIN • 5 MIN READ)

ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଗବେଷଣା ପ୍ରବନ୍ଧ ପାଇଁ ଆଗକୁ ବଢ଼ନ୍ତୁ: 🍛 ଥାଳି (10 min) →

ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବୈଜ୍ଞାନିକ ପ୍ରବନ୍ଧ (10 min) (Automatically activates the Scientist's Lens!)

READING MODE III • 🍛 THAALI (FULL ACADEMIC TREATISE • 🔬 SCIENTIST'S LENS AUTO-ENABLED) ⏱️ 10 MIN READ • PUBLISHED 2022

ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ଭାରତରେ ଭୂମି ଉପଯୋଗ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଆକାଶମାର୍ଗୀୟ କାର୍ବନ ଷ୍ଟକ ଏବଂ ସିକ୍ୱେଷ୍ଟ୍ରେସନ ସମ୍ଭାବନାର ସାଟେଲାଇଟ୍ ଆଧାରିତ ସମନ୍ୱିତ ମଡେଲିଂ

ଭୂମି ଉପର ବୟୋମାସ୍, ମୃତ୍ତିକା ଜୈବିକ କାର୍ବନ ପୁଲ୍ସ, ପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ ଚାଷ ଗତିଶୀଳତା ଏବଂ ରିମୋଟ ସେନ୍ସିଂ ରେଗ୍ରିସନ୍ ମଡେଲଗୁଡ଼ିକର ଅନୁଭୂତିଗତ ଆକଳନ

Academic Treatise Abstract: ଅରୁଣାଚଳ ପ୍ରଦେଶ, ଆସାମ, ମିଜୋରାମ, ମଣିପୁର, ମେଘାଳୟ, ତ୍ରିପୁରା ଓ ସିକ୍କିମରେ କ୍ଷେତ୍ରୀୟ ପ୍ଲଟ ଇନଭାଣ୍ଟରି (୩୧.୬ ମିଟର x ୩୧.६ ମିଟର ଉପ-ଗ୍ରୀଡ) ଏବଂ ସାଟେଲାଇଟ୍ ଆଧାରିତ ସ୍ପେକ୍ଟ୍ରାଲ ସୂଚକାଙ୍କର ବ୍ୟାପକ ସଂଯୋଗ । (31.6)

1. ପରିବେଶ ଓ ଆଞ୍ଚଳିକ ଢାଂଚା

[✓] OBSERVED 2022ରେ ଆର. ବୋର୍ଡୋଲୋଇଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱାଧୀନ ଗବେଷକମାନେ ପରିବେଶ ଏବଂ ନିରନ୍ତରତା ସୂଚକାଙ୍କରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅନୁସନ୍ଧାନ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ । ଏଥିରେ ଉତ୍ତର ପୂର୍ବାଞ୍ଚଳ ଭାରତର ବିଭିନ୍ନ ଭୂମି ବ୍ୟବହାର କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅନ୍ତରୀକ୍ଷ କାର୍ବନ ଷ୍ଟକ୍ ଓ କାର୍ବନର ସଂଯୋଗ ସମ୍ଭାବନାକୁ ମଡେଲିଂ କରିବା ପାଇଁ ଉପଗ୍ରହ ଆଧାରିତ ସମନ୍ୱିତ ପଦ୍ଧତିକୁ ପରୀକ୍ଷା କରାଯାଇଥିଲା । ( CLM-001 ) [✓] OBSERVED ଅରୁଣାଚଳ ପ୍ରଦେଶ, ଆସାମ, ମିଜୋରାମ, ମେଘାଳୟ, ମଣିପୁର, ତ୍ରିପୁରା ଓ ସିକ୍କିମ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ପାପୁମପାରେ, ଆଇଜାଲ, କଚ୍ଚର, ଯୋରହାଟ ଏବଂ ପୂର୍ବ ଖସି ପାହାଡ଼ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏହି ଅଧ୍ୟୟନ ଦ୍ୱାରା ଭାରତୀୟ ପରିବେଶ ଓ ଗ୍ରାମୀଣ ଜ୍ଞାନରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବ୍ୟବଧାନ ପ୍ରତିଫଳିତ ହୋଇଛି । ( CLM-001 ) [✓] OBSERVED ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ଭାରତର ସାତଟି ରାଜ୍ୟ ଏବଂ ଶିଖ୍କିମ୍ ଭାରତ-ବର୍ମା ଓ ପୂର୍ବ ହିମାଳୟର ଜୈବ ବିବିଧତାର ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ଥାନ । ( CLM-001 ) [✓] OBSERVED ଅରୁଣାଚଳ ପ୍ରଦେଶ, ମିଜୋରାମ, ମଣିପୁର, ମେଘାଳୟ, ନାଗାଲାଣ୍ଡ, ତ୍ରିପୁରା ଏବଂ ଆସାମରେ ଘନ କୁହୁଡ଼ିର ସ୍ଥାନ ଓ ପ୍ରବଳ ମୌସୁମୀ ବର୍ଷା ଯୋଗୁଁ ଘନ ତାପମାତ୍ରାରେ ପତଳା ସବୁଦିନିଆ ଆଖୁ, ଉପ-ତାପମଣ୍ଡଳୀୀୟ ପାୟନ୍ ଏବଂ ପର୍ବତର ଉଷ୍ଣ ବୃକ୍ଷ ଜଙ୍ଗଲରେ ବସବାସ କରିଥାଏ । ( CLM-001 , CLM-002 )

2. ଅନୁଭୂତିଗତ ପଦ୍ଧତି ଏବଂ ପରିମାଣିକ ପରିଣାମ

[✓] OBSERVED ଏହା ସହିତ ପାରମ୍ପରିକ ପରିବହନ ଚାଷ (ଲୋକାଲ ଭାବରେ ଜମ୍) ଗ୍ରାମୀଣ ପର୍ବତ ଜୀବିକାକୁ ସମର୍ଥନ କରିଥାଏ, କିନ୍ତୁ ପନ୍ଦର ବର୍ଷରୁ ତିନି କିମ୍ବା ଚାରି ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅବସାଦ ଚକ୍ର ହ୍ରାସ କରିବା ଯୋଗୁଁ ମାଟିର କ୍ଷୟକ୍ଷତି ଏବଂ କାର୍ବନ ନଷ୍ଟ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ ହୋଇଛି । ( CLM-002 ) [✓] OBSERVED ବିଭିନ୍ନ ଭୂମିର ବ୍ୟବହାରରେ କେତେ କାର୍ବନ ରହିଛି ତାହା ମାପିବା ପାଇଁ, ନେରେଷ୍ଟ, ମିଜୋରାମ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ, ଆସାମ ବିଶ୍ବବିଦ୍ୟାଳୟରେ, ତ୍ରିପୁରା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ଯାଳୟରେ, ମଣିପୁର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ , ସିକ୍କିମ ବିଶ୍ୱବିଧାରେ, ନେହୁ ଏବଂ ରେନ୍ ଫରେଷ୍ଟ ରିସର୍ଚ୍ଚ ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ ପକ୍ଷରୁ ୨୫୦ ମିଟରରୁ ୨୫୦ ମିটার ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସ୍ଥାୟୀ ପ୍ଲଟ୍ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଛି । (250) ( CLM-002 , CLM-003 ) [✓] OBSERVED ଅନୁଭୂତିଗତ ମାପକର୍ତ୍ତା ଦାବି CLM-001: ଉତ୍ତର ପୂର୍ବାଞ୍ଚଳ ଭାରତ ଭାରତର ମୋଟ ଜଙ୍ଗଲ ଆବରଣର ପ୍ରାୟ ଏକ ଚତୁର୍ଥାଂଶକୁ ନେଇ ଗଭୀରତା ହାସଲ କରିଛି । ମିଜୋରାମ, ଅରୁଣାଚଳ ପ୍ରଦେଶ, ମଣିପୁର, ମେଘାଳୟା ଏବଂ ତ୍ରିପୁରାରେ ରାଜ୍ୟ ଜଙ୍ଗଲର ଆବର୍ତନ ୭୩% ରୁ ଅଧିକ ରହିଛି । (73) ( CLM-001 ) [✓] OBSERVED ଦାବି CLM-002 ରେ ଦସ୍ତାବିଜିତ ପଦ୍ଧତିଗତ ପ୍ରୋଟୋକଲଗୁଡିକରେ ଦର୍ଶାଯାଇଛି ଯେ, ଷ୍ଟାଣ୍ଡାର୍ଡ ncp-vcp ପ୍ରୋଟୋକଲ୍ ଅନୁସରଣ କରି ୪ଟି 31,6 m by 31,6 ମିଟର (0.1 ha) ନମୁନା ଗ୍ରୀଡ୍ ଥିବା 250m x 250m ସ୍ଥାୟୀ ନମୂନା ଜମି ବ୍ୟବହାର କରି କ୍ଷେତୀୟ ବଗିଚା ତାଲିକା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଥିଲା। ( CLM-002 ) [✓] OBSERVED ପ୍ରତ୍ୟେକ ସ୍ଥାନରେ ଗବେଷକମାନେ ଗଛର ତଣ୍ଟି ଆକାର, କମ୍ବଳ ଉଚ୍ଚତା, ଘାସିବାଣୀ ବସ୍ତୁ ଏବଂ ଚାରିଟି ୦.୧ ହେକ୍ଟର ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗରେ ଥିବା ବହୁ ଗଭୀର ମାଟିର କୋର୍ଡକୁ ମାଇଲ କରିଥିଲେ। (0.1) ( CLM-003 , CLM-004 ) [↗] MODELLED ଏହି ଫଳାଫଳରୁ ଜଣାପଡିଛି ଯେ, ଜଙ୍ଗଲଗୁଡ଼ିକରେ ଜୀବନ୍ତ ବୃକ୍ଷର ବାୟୋମାସ୍ ଏବଂ ଗଭୀର ମାଟି ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଜୈବିକ କାର୍ବନ୍ର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଭଣ୍ଡାର ରହିଛି। ( CLM-004 , CLM-005 ) [✓] OBSERVED କ୍ୱାଂଟିଟାଇଜେସନ୍ ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ ଦ୍ୱାରା ଦାବି CLM-003 କୁ ଆହୁରି ପ୍ରମାଣିତ କରାଯାଇଥିଲାଃ ମୋଟ ଇକୋସିଷ୍ଟମ୍ କାର୍ବନ୍ (TEC) କୁ ବିଭିନ୍ନ ମାଟିର ଗଭୀରତା ମଧ୍ୟରେ ବୀଜମାଳ ବାୟୋମାସ୍ କାର୍ବନର ସମୁଦାୟ (ପୃଷ୍ଠ ଉପର ଏବଂ ଭୂତଳ ତଳେ) ଓ ମୃତ୍ତିକା ଜୈବିକ କାର୍ବନ ଭାବରେ ପରିମାଣଭୁକ୍ତ କରାଯାଇଛି । ( CLM-003 ) [↗] MODELLED ଏହି ବୀମାଭୁକ୍ତ କ୍ଷେତ୍ରର ସମସ୍ତ ଅଂଶରେ, ଦାବି CLM-004 ଦର୍ଶାଇଥିଲା ଯେ ଘନ ମଜବୁତ ଏବଂ ନଦୀବନ୍ଧିତ ସବୁଦିନିଆ ଜଙ୍ଗଲଗୁଡ଼ିକ ଖୋଲା ଅବକ୍ଷୟ ହୋଇଥିବା ଜଙ୍ଗଲରେ ଥିବା ଓ ସକ୍ରିୟ ପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ ଚାଷ (Jhum) ରେ ରହିଥିବା ତୁଳନାରେ ଭୂମି ଉପରେ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ବାୟୋମାସ ଏବଂ ମୋଟ କାର୍ବନ୍ ଘନତ୍ୱ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥିଲା। ( CLM-004 )

3. ନୀତି ସଂଯୋଗ ଏବଂ ପଦ୍ଧତିଗତ ଗୁମ୍ଫା

[≈] ASSOCIATION ବିଶେଷକରି ଯେତେବେଳେ ପାହାଡ଼ର ସମ୍ପ୍ରଦାୟମାନେ ଅଳ୍ପ ଚକ୍ର ବିଶିଷ୍ଟ ଜମ୍ମରୁ ବହୁସ୍ତରୀୟ ସ୍ୱଦେଶୀ କୃଷି-ଅରଣ୍ୟକୁ ଗତି କରୁଛନ୍ତି, ଯେପରିକି ଆଲଡ ଆଧାରିତ ଚାଷ, ଘର ବଗିଚା ଏବଂ ବାଉଁଶ ଗଛ ପଲିକଚେତନ ଅଞ୍ଚଳ, ମାଟିର କାର୍ବନ୍ କ୍ରମାଗତ ଭାବରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥାଏ। ( CLM-005 ) [≈] ASSOCIATION ଏହି କ୍ଷେତ୍ରର ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣକୁ ସଂଶୋଧନ କରି ଦାବି CLM-005 ଦର୍ଶାଇଥିଲା ଯେ କିପରି ସ୍ୱଳ୍ପ ଚକ୍ରରେ ପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ ଚାଷ ଜମିଗୁଡ଼ିକୁ ସ୍ବଦେଶୀ ବୃକ୍ଷ ଆଧାରିତ କୃଷି ଜଙ୍ଗଲ ଏବଂ ପ୍ଲାଣ୍ଟେସନ୍ ସିଷ୍ଟମକୁ ରୂପାନ୍ତର କରିବା ଦ୍ୱାରା ମୃତ୍ତିକା ଜୈବିକ କାର୍ବନ ଧାରଣ ଓ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ସିକ୍ୱେଷ୍ଟ୍ରେସନ ଯଥେଷ୍ଟ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥାଏ । ( CLM-005 ) [i] CONTEXT ତେବେ କେବଳ ଅପ୍ଟିକାଲ ସାଟେଲାଇଟ୍ ସେନସର ଘନ ବହୁସ୍ତରୀୟ କାନପୋ ଉପରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇପାରନ୍ତି ଏବଂ ଭାରୀ ମୌସୁମୀ ମେଘ ଆବରଣ ସହିତ ସଂଘର୍ଷ କରିପାରନ୍ତି, ଅର୍ଥାତ୍ ଅଚଳ ହୋଇଥିବା ଅବକ୍ଷୟ ବିନା ରାଜ୍ୟ ଜଳବାୟୁ ହିସାବ ପାଇଁ ସ୍ଥାନୀୟ ଭୂମି ଯାଞ୍ଚ ପ୍ଲଟଗୁଡିକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ । ( CLM-006 ) [i] CONTEXT ଗୁରୁତ୍ବପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ, ଲେଖକମାନେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପଦ୍ଧତିଗତ ସତର୍କତା (CLM-006) ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେଃ ଉଚ୍ଚ କାନୋପି ବହୁସ୍ତରୀୟ ବର୍ଷା ଜଙ୍ଗଲରେ ଅପ୍ଟିକାଲ ଉପଗ୍ରହ ବୀଜିବାଦ ସୂଚକାଙ୍କଗୁଡିକ ସଙ୍କେତ ପୁର୍ଣତାକୁ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି ଏବଂ ଲଗାତାର ମୌସୁମୀ ମେଘ ଆଚ୍ଛାଦନ କରିଥାଏ (ଏହି ଅଧ୍ୟୟନର ପଦ୍ଧତିଗତ ସୀମିତତା ହେତୁ ଅତିରିକ୍ତ ଯାଞ୍ଚ ବିନା ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ କାରଣ ପ୍ରମାଣିତ ନୁହେଁ)। ( CLM-006 ) [✓] OBSERVED 2.2.1 - ପଦ୍ଧତି, ପୃଷ୍ଠ 3 ରେ ଆଧାରିତ ଅନୁଭୂତ ସଂଯୋଗ ବିବରଣୀ (1) ପ୍ରମାଣ କରେ ଯେ ନକଲି ପ୍ରୋଟୋକଲ ଅନୁସରଣ କରି ୪ଟି 31.6 ମିଟର (0.1 ହେକ୍ଟର) ନମୁନା ଗ୍ରୀଡ ସହିତ 250 m x 250 m ସ୍ଥାୟୀ ନମୂନା ପ୍ଲଟ୍ ବ୍ୟବହାର କରି ଫିଲ୍ଡ ଉଦ୍ଭିଦ ତାଲିକା କରାଯାଇଥିଲା । ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ଭାରତ ଏବଂ ପୂର୍ବ ହିମାଳୟର ବାୟୋଗ୍ରାଫିକ ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ପାପୁମ ପାରେ, ଆଇଜୋଲ୍, କଚାରରେ ଏହି ପାରାମିଟର ସିଧାସଳଖ ପରିମାଣିକ ଇକୋସିଷ୍ଟମ୍ ମଡେଲିଂ ଓ ଆଞ୍ଚଳିକ ସଂରକ୍ଷଣ ଯୋଜନା ବିଷୟରେ ସୂଚନା ଦେଇଥାଏ। ( CLM-002 ) [✓] OBSERVED 2.2.2 - କାର୍ବନ ଆକଳନ, ପୃଷ୍ଠ 4 ରେ ଆଧାରିତ ଅନୁଭୂତିଗତ ସଂଯୋଗ ପଏଣ୍ଟ (2) କୁ ପ୍ରମାଣ କରେ ଯେ ମୋଟ ଇକୋସିଷ୍ଟମ କର୍ଣ୍ଣ (ଟେକ) କୁ ବିଭିନ୍ନ ମାଟି ଗଭୀରତା ମଧ୍ୟରେ ଉଦ୍ଭିଦ ବାୟୋମାସ୍ କାର୍ବନର ସମୂହ ଭାବରେ ପରିମାଣିକ କରାଯାଇଛି । ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବାଞ୍ଚଳ ଭାରତ ଏବଂ ପୂର୍ବ ହିମାଳୟର ଜୈବ ଭୌଗଳିକ ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ପାପୁମ୍ ପାରେ, ଆଇଜଲ, କାଚାରରେ ଏହି ପାରାମିଟର ସିଧାସଳଖ ପରିମାଣର ପରିବେଶ ମଡେଲିଂ ଏବଂ ଆଂଚଳିକ ସଂରକ୍ଷଣ ଯୋଜନା ବିଷୟରେ ସୂଚନା ଦେଇଥାଏ। ( CLM-003 )

[↗] MODELLED ଉକ୍ତ ରିପୋର୍ଟରେ କୁହାଯାଇଛି ଯେ, ଜଙ୍ଗଲ ଓ ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କାରଣରୁ ଭୂତଳ ଉପରେ ଅଧିକ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିଥାଏ। ଏହି ପରିମାପକ ପାରା, ଆଜୌଲ୍ ଏବଂ କଚର ଅଞ୍ଚଳରେ ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ଭାରତ ତଥା ପୂର୍ବ ହିମାଳୟାର ବାୟୋଗ୍ରାଫିକ ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ସିଧାସଳଖ ପରିମାଣର ଇକୋସିଷ୍ଟମ୍ ମଡେଲିଂ ଏବଂ କ୍ଷେତ୍ରୀୟ ସଂରକ୍ଷଣ ଯୋଜନାକୁ ସୂଚିତ କରେ । (3) (6) (8) ( CLM-004 ) [≈] ASSOCIATION ଆଲୋଚନା - ପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ ଚାଷ ପୁନରୁଦ୍ଧାର, ପୃଷ୍ଠ ୨, ୯ରେ ଆଧାରିତ ଅନୁଭୂତିଗତ ସଂଯୋଗ ପଏଣ୍ଟ (୪) ପ୍ରମାଣ କରେ ଯେ ସ୍ୱଦେଶୀ ବୃକ୍ଷ ଭିତ୍ତିକ କୃଷି ଜଙ୍ଗଲ ଏବଂ ରୋପଣ ପ୍ରଣାଳୀକୁ ବଦଳାଇବା ମାଟିର ଅର୍ଗାନିକ୍ କାର୍ବନ ଧାରଣ ଓ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ସିକେଷ୍ଟ୍ରେସନ୍କୁ ଯଥେଷ୍ଟ ବୃଦ୍ଧି କରିଥାଏ । ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବାଞ୍ଚଳ ଭାରତ ଏବଂ ପୂର୍ବ ହିମାଳୟର ବାୟୋଜାଗ୍ରାଫିକ ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ପାପୁମପାର , ଆଇଜାଲ୍, କଚାର ମଧ୍ୟରେ ଏହି ପାରାମେଟର ସିଧାସଳଖ ପରିମାଣୀୟ ଇକୋସିଷ୍ଟମ୍ ମଡେଲିଂ ଏବଂ ଆଂଚଳିକ ସୁରକ୍ଷା ଯୋଜନା ବିଷୟରେ ସୂଚନା ଦେଇଥାଏ। (4) (2) (9) ( CLM-005 ) [i] CONTEXT ପଦ୍ଧତିଗତ ସୀମା ବିଶ୍ଳେଷଣ (5) ରେ ଦର୍ଶାଯାଇଛି ଯେ ଅପ୍ଟିକାଲ ସାଟେଲାଇଟ୍ ବଗିଚା ସୂଚକାଙ୍କ ଉଚ୍ଚ କାନୋପୀ ବହୁସ୍ତରୀୟ ବର୍ଷା ଜଙ୍ଗଲରେ ସଙ୍କେତ ପୁର୍ନତା ଅନୁଭବ କରେ ଏବଂ ଲଗାତାର ମୌସୁମୀ ମେଘ ଆଚ୍ଛାଦିତ, ମାଟି କାଲିବ୍ରେସନ୍ ବିନା ଶୁଦ୍ଧ ରିମୋଟ ସେନ୍ସିଂ ଆକଳନକୁ ସୀମିତ କରିଥାଏ। ତେଣୁ ଏହି ଢାଞ୍ଚାଗତ ପ୍ରତିବନ୍ଧକକୁ ବିଚାର ନକରି ନିଷ୍କର୍ସ ବିସ୍ତୃତ ହୋଇପାରିବ ନାହିଁ । ( CLM-006 ) [✓] OBSERVED ପ୍ରାରମ୍ଭ ଏବଂ ISFR ସଂକ୍ଷିପ୍ତରେ ଆଧାରିତ ଅନୁଭୂତିଗତ ସଙ୍କଳ୍ପ (6) ପୃଷ୍ଠାରେ ପ୍ରମାଣିତ ହୋଇଛି ଯେ ଉତ୍ତର ପୂର୍ବାଞ୍ଚଳ ଭାରତ ଭାରତର ମୋଟ ଜଙ୍ଗଲ ଆବରଣର ପ୍ରାୟ ଏକ ଚତୁର୍ଥାଂଶକୁ ନେଇ ଗଠିତ, ମିଜୋରାମ, ଅରୁଣାଚଳ ପ୍ରଦେଶ, ମଣିପୁର, ମେଘାଳୟ ଓ ତ୍ରିପୁରା ଅଞ୍ଚଳରେ ରାଜ୍ୟ ଜଙ୍ଗଲର ଆବରାନ ୭୩% ରୁ ଅଧିକ । ପାପୁମ ପାରେ, ଆଇଜାଲ୍, କଚ୍ଛରରେ ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ଭାରତ ଏବଂ ପୂର୍ବ ହିମାଳୟ ବାୟୋଜିଓଗ୍ରାଫିକ ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ଏହି ପାରାମେଟର ସିଧାସଳଖ ପରିମାଣୀୟ ଇକୋସିଷ୍ଟମ୍ ମଡେଲିଂ ଏବଂ କ୍ଷେତ୍ରୀୟ ସଂରକ୍ଷଣ ଯୋଜନା ବିଷୟରେ ସୂଚନା ଦେଇଥାଏ। (2) (3) ( CLM-001 ) [✓] OBSERVED 2.2.1 - ପଦ୍ଧତି, ପୃଷ୍ଠ 3 ରେ ଆଧାରିତ ଅନୁଭୂତ ସଂଯୋଗ (୭) ଏହି ତଥ୍ୟକୁ ପ୍ରମାଣ କରେ ଯେ ନକଲି ପ୍ରୋଟୋକଲ ଅନୁସରଣ କରି ୪ଟି ୩୧.୬ ମିଟର (0.6 ହେକ୍ଟର) ନମୁନା ଗ୍ରୀଡ ଥିବା ସିଷ୍ଟମିକ୍ ୨୫୦ ମିଟର ୨୫୦ ମିଟର୍ ସ୍ଥାୟୀ ନମୂନା ପ୍ଲଟ୍ ବ୍ୟବହାର କରି କ୍ଷେତ୍ର ବୃକ୍ଷସମ୍ପଦ ତାଲିକା କରାଯାଇଥିଲା । ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ଭାରତ ଏବଂ ପୂର୍ବ ହିମାଳୟର ବାୟୋଗ୍ରାଫିକ ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ପାପୁମ୍ ପାରେ, ଆଇଜୋଲ୍, କଚାରରେ, ଏହି ପାରାମିଟର ସିଧାସଳଖ ପରିମାଣୀୟ ଇକୋସିଷ୍ଟମ ମଡେଲିଂ ଓ ଆଞ୍ଚଳିକ ସଂରକ୍ଷଣ ଯୋଜନା ବିଷୟରେ ସୂଚନା ଦେଇଥାଏ। (7) ( CLM-002 ) [✓] OBSERVED 2.2.2 - କାର୍ବନ ଆକଳନ, ପୃଷ୍ଠ 4 ରେ ଆଧାରିତ ଅନୁଭୂତିଗତ ସଂଯୋଗୀକରଣ ପଏଣ୍ଟ (8) ପ୍ରମାଣ କରେ ଯେ ମୋଟ ଇକୋସିଷ୍ଟମ କର୍ଣ୍ଣ (ଟେକ) କୁ ବିଭିନ୍ନ ମାଟି ଗଭୀରତା ମଧ୍ୟରେ ଉଦ୍ଭିଦ ବାୟୋମାସ୍ କର୍କର (ପୃଥିବୀ ଉପରେ ଏବଂ ଭୂତଳ ତଳେ) ଓ ମୃତ୍ତିକା ଜୈବିକ କାର୍କନର ସମୂହ ଭାବରେ ପରିମାଣଭୁକ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା । ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବାଞ୍ଚଳ ଭାରତ ଏବଂ ପୂର୍ବ ହିମାଳୟାର ପାପୁମ୍ ପାରେ, ଆଇଜଲ୍, କଚରରେ ଏହି ପରିମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସିଧାସଳଖ ପରିମାଣିକ ପରିବେଶ ମଡେଲିଂ ଏବଂ ଆଂଚଳିକ ସଂରକ୍ଷଣ ଯୋଜନା ବିଷୟରେ ସୂଚନା ମିଳିଥାଏ। ( CLM-003 )

[↗] MODELLED ଉକ୍ତ ଅନୁଭୂତି ସଂଯୋଗ ପଏଣ୍ଟ (୯) ରେ ଆଧାରିତ, ଫଳାଫଳ - ଭୂମି ଉପଯୋଗ କାର୍ବନ ଷ୍ଟକ, ପୃଷ୍ଠ ୬-୮ରେ ପ୍ରମାଣିତ ହୋଇଛି ଯେ ଖୋଲା ଅବକ୍ଷୟ ଜଙ୍ଗଲ ଏବଂ ସକ୍ରିୟ ପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ ଚାଷ (ଜମ୍) କୁ ତୁଳନା କରି ଘଞ୍ଚତା ଥିବା ମୃଦୁ ଓ ନରମ ସବୁଜ ଜଙ୍ଗଲରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଭୂତଳ ବାୟାମାସ ଏବଂ ମୋଟ କାର୍ବନ୍ ଘନତ୍ୱ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରାଯାଇଛି । ଉତ୍ତର ପୂର୍ବାଂଚଳ ଭାରତ ଏବଂ ପୂର୍ବ ହିମାଳୟର ପାପୁମପାରେ, ଆଇଜାଲ୍, କଚାର ଆଦି ଅଞ୍ଚଳରେ ଏହି ପାରାମିଟର ସିଧାସଳଖ ପରିମାଣିକ ଇକୋସିଷ୍ଟମ ମଡେଲିଂ ଏବଂ କ୍ଷେତ୍ରୀୟ ସଂରକ୍ଷଣ ଯୋଜନାକୁ ସୂଚିତ କରେ । (9) (6) (8) ( CLM-004 ) [≈] ASSOCIATION ଆଲୋଚନା - ପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ ଚାଷ ପୁନରୁଦ୍ଧାର, ପୃଷ୍ଠ ୨, ୯ରେ ଆଧାରିତ ଅନୁଭୂତିଗତ ସଂଯୋଗ ପଏଣ୍ଟ (୧୦) ପ୍ରମାଣ କରେ ଯେ ସ୍ୱଦେଶୀ ବୃକ୍ଷ ଭିତ୍ତିକ କୃଷି ଜଙ୍ଗଲ ଏବଂ ରୋପଣ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ବଦଳାଇବା ଦ୍ୱାରା ମାଟିର ଅର୍ଗାନିକ୍ କାର୍ବନ ଧାରଣ ଓ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ସିକେଷ୍ଟ୍ରାସନ୍ ଯଥେଷ୍ଟ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥାଏ । ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବାଞ୍ଚଳ ଭାରତ ଏବଂ ପୂର୍ବ ହିମାଳୟର ବାୟୋଗ୍ରାକୃତିକ ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ପାପୁମପାର , ଆଇଜୋଲ୍, କଚାର ମଧ୍ୟରେ ଏହି ପାରାମେଟର ସିଧାସଳଖ ପରିମାଣର ଇକୋସିଷ୍ଟମ୍ ମଡେଲିଂ ଏବଂ ଆଂଚଳିକ ସୁରକ୍ଷା ଯୋଜନା ବିଷୟରେ ସୂଚନା ଦେଇଥାଏ । (10) (2) (9) ( CLM-005 ) [i] CONTEXT ପଦ୍ଧତିଗତ ସୀମା ବିଶ୍ଳେଷଣ (11) ରେ ଦର୍ଶାଯାଇଛି ଯେ ଉଚ୍ଚ କାନୋପୀ ବହୁସ୍ତରୀୟ ବର୍ଷା ଜଙ୍ଗଲରେ ଅପ୍ଟିକାଲ ସାଟେଲାଇଟ୍ ବଗିଚା ସୂଚକାଙ୍କଗୁଡିକ ସଙ୍କେତ ପୁର୍ନତା ଅନୁଭବ କରନ୍ତି ଏବଂ ମୌସୁମୀ ମେଘ ଆଚ୍ଛାଦନକୁ ଅବିରତ ଭାବରେ ସୀମିତ କରିଦିଅନ୍ତି, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଭୂମି ସ୍ତମ୍ଭକରଣ ବିନା ଶୁଦ୍ଧ ରିମୋଟ ସେନ୍ସିଂ ଆକଳନକୁ ସୀମିତ କରାଯାଇଥାଏ । ( CLM-006 ) [✓] OBSERVED ପ୍ରାରମ୍ଭ ଏବଂ ISFR ସଂକ୍ଷିପ୍ତରେ ଆଧାରିତ ଏକ ଅନୁଭୂତିଗତ ସଙ୍କଳ୍ପ ପଏଣ୍ଟ (୧୨) ପୃଷ୍ଠାରେ ପ୍ରମାଣିତ ହୋଇଛି ଯେ ଉତ୍ତର ପୂର୍ବାଞ୍ଚଳ ଭାରତ ଭାରତର ମୋଟ ଜଙ୍ଗଲ ଆବରଣର ପ୍ରାୟ ଚତୁର୍ଥାଂଶକୁ ନେଇ ଗଠିତ । ମିଜୋରାମ, ଅରୁଣାଚଳ ପ୍ରଦେଶ, ମଣିପୁର, ମେଘାଳୟ ଓ ତ୍ରିପୁରା ଅଞ୍ଚଳରେ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକର ୭୩% ଭୂଗୋଳିକ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଅଧିକ ପରିମାଣର ବନ୍ୟା ଆବରାନ ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ । (12) (3) ( CLM-001 ) [✓] OBSERVED 2.2.1 - ପଦ୍ଧତି, ପୃଷ୍ଠ 3 ରେ ଆଧାରିତ ଅନୁଭୂତ ସଂଯୋଗ ବିବରଣୀ (13) ପ୍ରମାଣ କରେ ଯେ ନକଲି ପ୍ରୋଟୋକଲ ଅନୁସରଣ କରି ୪ଟି 31.6 ମିଟର (0.1 ହେକ୍ଟର) ନମୁନା ଗ୍ରୀଡ ସହିତ 250 m x 250 m ସ୍ଥାୟୀ ନମୂନା ପ୍ଲଟ୍ ବ୍ୟବହାର କରି ଫିଲ୍ଡ ଉଦ୍ଭିଦ ତାଲିକା କରାଯାଇଥିଲା । ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ଭାରତ ଏବଂ ପୂର୍ବ ହିମାଳୟର ବାୟୋଗ୍ରାକୃତିକ ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ପାପୁମ ପାରେ, ଆଇଜୋଲ୍, କଚାରରେ ଏହି ପାରାମିଟର ସିଧାସଳଖ ପରିମାଣିକ ଇକୋସିଷ୍ଟମ୍ ମଡେଲିଂ ଓ ଆଞ୍ଚଳିକ ସଂରକ୍ଷଣ ଯୋଜନା ବିଷୟରେ ସୂଚନା ଦେଇଥାଏ। ( CLM-002 ) [✓] OBSERVED 2.2.2 - କାର୍ବନ ଆକଳନ, ପୃଷ୍ଠ 4 ରେ ଆଧାରିତ ଏକ ଅନୁଭୂତିଗତ ସଂଯୋଗ ପଏଣ୍ଟ (14) ପ୍ରମାଣ କରେ ଯେ ମୋଟ ଇକୋସିଷ୍ଟମ କର୍ଣ୍ଣ (ଟେକ) କୁ ବିଭିନ୍ନ ମାଟି ଗଭୀରତା ମଧ୍ୟରେ ବୀଜମାସ୍ତରୀୟ ବାୟୋମାସ୍ କାର୍ବନର ସମୁଦାୟ (ପୃଥିବୀ ଉପରେ ଏବଂ ଭୂତଳ ତଳେ) ଓ ମୃତ୍ତିକା ଜୈବିକ କାର୍କବର ପରିମାଣ ଭାବରେ ଗଣନା କରାଯାଇଥିଲା । ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବାଞ୍ଚଳ ଭାରତ ଏବଂ ପୂର୍ବ ହିମାଳୟାର ପାପୁମ୍ ପାରେ , ଆଜାଲ୍, କାଚରରେ ଏହି ପରିମାଙ୍କ୍ର ସିଧାସଳଖ ଗୁଣାତ୍ମକ ପରିବେଶ ମଡେଲିଂ ଏବଂ କ୍ଷେତ୍ରୀୟ ସଂରକ୍ଷଣ ଯୋଜନା ବିଷୟରେ ସୂଚନା ଦେଇଥାଏ। ( CLM-003 )

[↗] MODELLED ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ, ଜଙ୍ଗଲ ଓ ପାର୍ବଣର ପ୍ରାକୃତିକ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟକୁ ନେଇ ଏକ ଗଭୀର ସମନ୍ୱୟ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି । ଏହି ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ, ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବାଞ୍ଚଳ ଭାରତ ଏବଂ ପୂର୍ବ ହିମାଳୟର ବାୟୋଗ୍ରାଫିକ ସଙ୍କେତରେ ପାପୁମପାରେ, ଆଇଜୋଲ୍, କଚାର ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଏହି ପାରାମିଟର ସିଧାସଳଖ ପରିମାଣର ଇକୋସିଷ୍ଟମ୍ ମଡେଲିଂ ଏବଂ ଆଂଚଳିକ ସଂରକ୍ଷଣ ଯୋଜନା ବିଷୟରେ ସୂଚନା ଦେଇଥାଏ । (15) (6) (8) ( CLM-004 ) [≈] ASSOCIATION ଆଲୋଚନା - ପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ ଚାଷ ପୁନରୁଦ୍ଧାର, ପୃଷ୍ଠ ୨, ୯ରେ ଆଧାରିତ ଅନୁଭୂତିଗତ ସଂଯୋଗ ପଏଣ୍ଟ ୧୬ ପ୍ରମାଣ କରେ ଯେ ସ୍ୱଦେଶୀ ବୃକ୍ଷ ଭିତ୍ତିକ କୃଷି ଜଙ୍ଗଲ ଏବଂ ରୋପଣ ପ୍ରଣାଳୀକୁ ବଦଳାଇବା ମାଟିର ଅର୍ଗାନିକ୍ କାର୍ବନ ଧାରଣ ଓ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ସିକେଷ୍ଟ୍ରେସନ୍କୁ ଯଥେଷ୍ଟ ବୃଦ୍ଧି କରିଥାଏ । ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବାଞ୍ଚଳ ଭାରତ ଏବଂ ପୂର୍ବ ହିମାଳୟର ବାୟୋଜାଗ୍ରାଫିକ ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ପାପୁମପାର, ଆଇଜାଲ୍, କଚାର ମଧ୍ୟରେ ଏହି ପାରାମେଟର ସିଧାସଳଖ ପରିମାଣୀୟ ଇକୋସିଷ୍ଟମ୍ ମଡେଲିଂ ଏବଂ ଆଂଚଳିକ ସଂରକ୍ଷଣ ଯୋଜନା ବିଷୟରେ ସୂଚନା ଦେଇଥାଏ। (16) (2) (9) ( CLM-005 ) [i] CONTEXT ପଦ୍ଧତିଗତ ସୀମା ବିଶ୍ଳେଷଣ (17) ରେ ଦର୍ଶାଯାଇଛି ଯେ ଉଚ୍ଚ କାନୋପୀ ବହୁସ୍ତରୀୟ ବର୍ଷା ଜଙ୍ଗଲରେ ଅପ୍ଟିକାଲ ସାଟେଲାଇଟ୍ ବଗିଚା ସୂଚକାଙ୍କଗୁଡିକ ସଙ୍କେତ ପୁର୍ଣତା ଅନୁଭବ କରନ୍ତି ଏବଂ ଲଗାତାର ମୌସୁମୀ ମେଘ ଆଚ୍ଛାଦିତ, ଯାହା ଭୂମି ସ୍ତମ୍ଭନ ବିନା ଶୁଦ୍ଧ ରିମୋଟ ସେନ୍ସିଂ ଆକଳନକୁ ସୀମିତ କରେ । ତେଣୁ ଏହି ଢାଞ୍ଚାଗତ ପ୍ରତିବନ୍ଧକକୁ ବିଚାର ନକରି ନିଷ୍କର୍ସ ବିସ୍ତୃତ ହୋଇପାରିବ ନାହିଁ । ( CLM-006 ) [✓] OBSERVED ପ୍ରାରମ୍ଭ ଏବଂ ଆଇଏସଏଫଆର ସଂକ୍ଷିପ୍ତରେ ଆଧାରିତ ଅନୁଭୂତିଗତ ସଙ୍କଳ୍ପ ପଏଣ୍ଟ (୧୮) ପୃଷ୍ଠାରେ ଏହା ପ୍ରମାଣିତ ହୋଇଛି ଯେ ଉତ୍ତର ପୂର୍ବାଞ୍ଚଳ ଭାରତ ଭାରତର ମୋଟ ଜଙ୍ଗଲ ଆବରଣର ପ୍ରାୟ ଏକ ଚତୁର୍ଥାଂଶକୁ ନେଇ ଗଠିତ, ମିଜୋରାମ, ଅରୁଣାଚଳପ୍ରଦେଶ, ମଣିପୁର, ମେଘାଳୟ ଓ ତ୍ରିପୁରା ଅଞ୍ଚଳରେ ରାଜ୍ୟ ଜଙ୍ଗଲର ଆବର୍ତନ ୭୩% ରୁ ଅଧିକ । ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ଭାରତ ଏବଂ ପୂର୍ବ ହିମାଳୟର ବାୟୋଗ୍ରାଫି ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ପାପୁମ ପାରେ, ଆୟାଜୋଲ୍, କଚ୍ଛରରେ ଏହି ପାରାମେଟର ସିଧାସଳଖ ପରିମାଣିକ ଇକୋସିଷ୍ଟମ୍ ମଡେଲିଂ ଏବଂ କ୍ଷେତ୍ରୀୟ ସଂରକ୍ଷଣ ଯୋଜନା ବିଷୟରେ ସୂଚନା ଦେଇଥାଏ । (18) (2) (3) ( CLM-001 ) [✓] OBSERVED 2.2.1 - ପଦ୍ଧତି, ପୃଷ୍ଠ 3 ରେ ଆଧାରିତ ଅନୁଭୂତ ସଂଯୋଗୀକରଣ ବିବରଣୀ (19) ପ୍ରମାଣ କରେ ଯେ ନକଲି ପ୍ରୋଟୋକଲ ଅନୁସରଣ କରି ୪ଟି 31.6 ମିଟର (0.1 ହେକ୍ଟର) ନମୁନା ଗ୍ରୀଡ ସହିତ 250 m x 250 m ସ୍ଥାୟୀ ନମୂନା ପ୍ଲଟ୍ ବ୍ୟବହାର କରି ଫିଲ୍ଡ ଉଦ୍ଭିଦ ତାଲିକା କରାଯାଇଥିଲା । ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ଭାରତ ଏବଂ ପୂର୍ବ ହିମାଳୟର ବାୟୋଗ୍ରାକୃତିକ ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ପାପୁମ ପାରେ, ଆଇଜୋଲ୍, କଚାରରେ ଏହି ପାରାମିଟର ସିଧାସଳଖ ପରିମାଣିକ ଇକୋସିଷ୍ଟମ୍ ମଡେଲିଂ ଏବଂ ଆଞ୍ଚଳିକ ସଂରକ୍ଷଣ ଯୋଜନା ବିଷୟରେ ସୂଚନା ଦେଇଥାଏ। ( CLM-002 ) [✓] OBSERVED ଅନୁଭୂତିଗତ ସଂଯୋଗ ପଏଣ୍ଟ (୨୦) ଧାରା ୨.୨.୨-କାରବନ ଆକଳନ, ପୃଷ୍ଠ ୪ରେ ଆଧାରିତ ଏହା ପ୍ରମାଣିତ କରେ ଯେ ମୋଟ ଇକୋସିଷ୍ଟମ କାର୍ବନ (ଟେକ୍) କୁ ବିଭିନ୍ନ ମାଟି ଗଭୀରତା ମଧ୍ୟରେ ଉଦ୍ଭିଦ ବାୟୋମାସ୍ କାର୍ବନର ସମୁଦାୟ (ପୃଥିବୀ ଉପରେ ଏବଂ ଭୂତଳ ତଳେ) ଓ ମୃତ୍ତିକା ଜୈବିକ କାର୍ବନ୍ ର ପରିମାଣ ଭାବରେ ଗଣନା କରାଯାଇଥିଲା । ଉତ୍ତର ପୂର୍ବାଞ୍ଚଳ ଭାରତ ଏବଂ ପୂର୍ବ ହିମାଳୟର ପାପୁମ୍ ପାରାର ଆଂଚଳିକ ପରିବେଶ ମଡେଲିଂ ଏବଂ କ୍ଷେତ୍ରାଗତ ସୁରକ୍ଷା ଯୋଜନା ପାଇଁ ଏହି ପରିସୀମା ସିଧାସଳଖ ସୂଚନା ଦେଇଥାଏ। (20) (2.2) ( CLM-003 )

COMPLETED MODE III (🍛 THAALI • 10 MIN READ)

ମୂଳ ପ୍ରମାଣ ଓ ଉଦ୍ଧୃତି ଦେଖନ୍ତୁ: 📋 ପ୍ରମାଣ →

Inspect all 6 source-grounded claims, page locators, and CSTT terminology triads.

PROVENANCE LEDGER & ORIGINAL PEER-REVIEWED SOURCE (2022)

📅 PUBLISHED IN 2022 📘 Environmental and Sustainability Indicators

Original Scientific Paper: "Satellite Based Integrated Approaches to Modelling Spatial Carbon Stock and Carbon Sequestration Potential of Different Land Uses of Northeast India"

Authors: R. Bordoloi, B. Das, O. P. Tripathi, U. K. Sahoo, A. J. Nath

Full Citation: Bordoloi, R., Das, B., Tripathi, O. P., Sahoo, U. K., Nath, A. J., Deb, S., ... & Tajo, L. (2022). Satellite based integrated approaches to modelling spatial carbon stock and carbon sequestration potential of different land uses of Northeast India. Environmental and Sustainability Indicators, 13, 100166. https://doi.org/10.1016/j.indic.2021.100166

DOI: 10.1016/j.indic.2021.100166

License: CC BY 4.0 | Work ID: WORK-IND-2022-100166

Public Government & Statutory Research Portals

Forest Survey of India (ISFR) — Biennial India State of Forest Report and national forest carbon inventory.
Bhuvan ISRO NRSC — Indian Space Research Organisation geospatial land-use and biomass portal.

📘 STUDY-SPECIFIC TERMINOLOGY (5 CONCEPTS) #Climate & Carbon#Remote Sensing#Forest Ecology

Scientific Terminology Aids

Standardized scientific terminology triads mapped to official pedagogy and technical terminology specifically tailored for "Satellite Based Integrated Approaches to Modelling Spatial Carbon Stock and Carbon Sequestration Potential of Different Land Uses of Northeast India" (2022).

କାର୍ବନ ସିକ୍ୱେଷ୍ଟ୍ରେସନ (Carbon Prachhadan) • Carbon Sequestration ▾

କାର୍ବନ ସିକ୍ୱେଷ୍ଟ୍ରେସନ [Carbon Prachhadan] — Carbon Sequestration

CSTT Ref Code: CSTT-ENV-1104-OR

ଭୂମି ଉପରେ ଥିବା ଜୈବିକ ବସ୍ତୁ (AGB) (Bhoomi-Upari Jaivabhar) • Above-Ground Biomass (AGB) ▾

ଭୂମି ଉପରେ ଥିବା ଜୈବିକ ବସ୍ତୁ (AGB) [Bhoomi-Upari Jaivabhar] — Above-Ground Biomass (AGB)

CSTT Ref Code: CSTT-FOREST-0218-OR

ମୃତ୍ତିକା ଜୈବିକ କାର୍ବନ (SOC) (Mrida Karbanik Carbon) • Soil Organic Carbon (SOC) ▾

ମୃତ୍ତିକା ଜୈବିକ କାର୍ବନ (SOC) [Mrida Karbanik Carbon] — Soil Organic Carbon (SOC)

CSTT Ref Code: CSTT-SOIL-0409-OR

ପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ ଚାଷ (ଜମ୍) (Jhum Krishi) • Shifting Cultivation (Jhum) ▾

ପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ ଚାଷ (ଜମ୍) [Jhum Krishi] — Shifting Cultivation (Jhum)

CSTT Ref Code: CSTT-AGRI-0315-OR

ସ୍ପେକ୍ଟ୍ରାଲ ପନିପରିବା ସୂଚକାଙ୍କ (Varnakramiya Vanaspati Soochkank) • Spectral Vegetation Index ▾

ସ୍ପେକ୍ଟ୍ରାଲ ପନିପରିବା ସୂଚକାଙ୍କ [Varnakramiya Vanaspati Soochkank] — Spectral Vegetation Index

CSTT Ref Code: CSTT-RS-0112-OR

Atomic Claim Ledger & Evidential Grounding

Each claim is an atomic source-grounded assertion with its recorded locator.

[✓] [OBSERVED] CLM-001 • observed in study

"Northeast India accounts for roughly one-fourth of India's total forest cover, with state forest cover exceeding 73% of geographic area in Mizoram, Arunachal Pradesh, Manipur, Meghalaya, and Tripura."

Source Anchor: Introduction & ISFR Summary, p. 2-3

[✓] [OBSERVED] CLM-002 • observed in study

"Field vegetation inventory was conducted using systematic 250 m by 250 m permanent sample plots containing four 31.6 m by 31.6 m (0.1 ha) sample grids following standard NCP-VCP protocols."

Source Anchor: Section 2.2.1 - Methodology, p. 3

[✓] [OBSERVED] CLM-003 • observed in study

"Total Ecosystem Carbon (TEC) was quantified as the sum of vegetation biomass carbon (above-ground and below-ground) and soil organic carbon across multiple soil depths."

Source Anchor: Section 2.2.2 - Carbon Estimation, p. 4

[↗] [MODELLED] CLM-004 • modelled result

"Dense temperate and wet evergreen forests exhibited the highest above-ground biomass and total carbon density compared to open degraded forests and active shifting cultivation (jhum) fallows."

Source Anchor: Results - Land Use Carbon Stocks, p. 6-8

[≈] [ASSOCIATION] CLM-005 • estimated association

"Converting short-cycle shifting cultivation lands into indigenous tree-based agroforestry and plantation systems significantly increases soil organic carbon retention and long-term sequestration."

Source Anchor: Discussion - Shifting Cultivation Restoration, p. 2, 9

[i] [CONTEXT] CLM-006 • editorial context

"Optical satellite vegetation indices experience signal saturation in high-canopy multi-layered rainforests and persistent monsoon cloud cover, limiting pure remote-sensing estimates without ground calibration."

Source Anchor: Discussion - Methodological Limitations, p. 9-10